Zaferin toprakları Çanakkale, boğazdan esen hoyrat rüzgarları, 5000 yıl öncesine dayanan antik medeniyetlerin kadim tarihi ve dünyada benzeri görülmemiş bir savaşın yaşandığı Anafartalar’da eşsiz bir cesaret gösteren onbinlerin yazdığı kahramanlık destanıyla her an üzerinizde duygu yüklü bulutlarını bırakan bir şehir.
Bu sene Çanakkale Zaferi’nin 100. yıldönümü olması sebebiyle bölge, 25 Nisan Anzak Törenleri’nde 100 binden fazla ziyaretçiyi ağırlayacak.
Çanakkale’ye gitmişken her ay binlerce turistin ziyaret ettiği şehirde siz de turist olmamak için şehir merkezine de zaman ayırın. Genellikle Japon, Koreli, Çinli ve Avrupalı turistlerin akınına uğrayan Çanakkale, Truva antik şehri ile dünya çapında bir çekim merkezi olsa da görülecekler listesi Truva ile sınırlı değil.
Şehir Merkezi’nde bulunan Saat Kulesi, meşhur Aynalı Çarşı, Çimenlik Kalesi ve Arkeoloji Müzesi Çanakkale’de görülmesi gereken yerlerin başında geliyor.
Şehir merkezinde aynı antik kentte olduğu gibi en ilgi çeken duraklardan biri Truva filminde kullanılmış olan Truva atı. Limanın hemen yanında filmdeki popülerliğini devam ettirircesine meraklılarına poz veriyor.
Truva Antik Şehri’nde ise 1975 yılında yapılmış olan Truva atı ziyaretçileri bekliyor. Antik Şehir’de 1800’lü yılların sonundan beri yapılan kazı çalışmaları 5000 yıl öncesine dayanan etkileyici kalıntıların bir kısmını gün yüzüne çıkarmayı başarmış. Truva Savaşları’nın yapıldığı ve UNESCO Dünya Mirasları Listesi’ne giren antik şehirde 9 arkeolojik kat olduğu biliniyor.
TARİHİN İZİNDE
Şehir merkezindeki limandan karşı kıyıya baktığınızda, boğazdan geçen gemilere hakim konumuyla İstanbul kuşatması esnasında Bizans İmparatorluğu’na yardım gelmesini önlemek amacıyla Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmış Kilitbahir Kalesi, tepeden bakıldığında görülen kalp şeklindeki yapısı ile Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul sevgisini betimliyor. Limandan kalkan Kilitbahir feribotu, Çanakkale Savaşı’nın yapıldığı Anafartalar alanına geçişi sağlıyor. Limanın yanında konumlanan Kilitbahir Kalesi ilk gezilecek durak. Kaleden çıktıktan sonra hemen az ileride Çanakkale Savaşı’nda kullanılan cephanelikleri görmek, cephaneliklerin başlangıcındaki Seyit Onbaşı Heykeli’ne bir selam vermek ve Seyit Onbaşı’nın Çanakkale Zaferi’ne adeta yön veren mücadele ve inancını bir defa daha hatırlamak gerekiyor. Bilmeyenler için ekleyelim; Seyit Onbaşı, mekanizması savaş esnasında tahrip olan top arabasına insan gücüyle kaldırmanın mümkün olamayacağı ağırlıkta bir topu tek başına yerleştirip ateşleyerek düşman gemilerinin hiç beklemedikleri anda ağır bir darbe almasını sağlayarak savaşın gidişatını değiştiren ve adeta imkansızı başaran savaş kahramanlarımızdan.
Seyit Onbaşı heykelinden Anafartalar bölgesine deniz kenarından devam eden kıvrımlı yol ile ulaşılıyor. Anafartalar’da ikinci durağımız Şahindere Sargıyeri Şehitliği. Burada her ilden savaşa katılmış şehitlerin anısına her ili temsil eden ve üzerinde tüm ilerin adının yazılı olduğu mermerden yapılmış bir asker başlığı bulunuyor. Ağaçların arasından ulaşılan şehitlikteki bu mermer başlıklar her ne kadar sembolik olsa da basılan her bir toprak parçasının altında binlerce şehidin yattığını biliyorsunuz. Zaten baktığınız her yerde zaman içinde toprakla bütünleşmiş ve özel bir koruma ya da mezar taşı yapılmamış mezarlar bulunuyor. ‘Sargıyeri Şehitliği’ denilmesinin sebebi, bir tepenin arkasındaki korunaklı konumundan dolayı daha hafif ve ayakta tedavi edilebilecek yaralıların savaş zamanında ilk buraya getirilmesinden kaynaklanıyor.
Bir sonraki durak olan tüm Anafartalar’a hakim Seyir Terası, savaşın en çetin çarpışmalarının yapıldığı Seddülbahir Cephesi, Arı Burnu Cephesi, Ertuğrul Koyu ve bölgenin tüm alanlarını görebilecek bir görüş açısı sağlamasıyla savaşın kapladığı alanı ve cephelerini daha iyi anlamaya yardımcı oluyor.
Denizden yüksekliği 45 metre olan devasa Şehitler Abidesi’nin yer aldığı Morto Koyu, bölgenin en iyi bilinen noktası. Her birinde yüzlerce askerin adının yazılı olduğu cam tabakaların temsili mermer mezar taşlarına yerleştirilerek şehitlerin ölümsüzleştirildiği Şehitler Abidesi’ne giden ormanlık alan oldukça hüzünlü. Meçhul Asker mezarı ve Atatürk’ün silah arkadaşlarıyla heykelinden sonra karşınıza tüm heybeti ile Şehitler Abidesi ve Çanakkale Boğazı’nın adeta sonsuzluğa açılıyor gibi görünen manzarası çıkıyor.
Seddülbahir Savaş Malzemeleri Müzesi’nde, savaşın izlerini, cepheden ve askerlerden geriye kalan eşyaları, hatıraları, mektupları, savaşta kullanılan kurşunları, aletleri, malzemeleri görmek Anafartalar’ı gezerken hissedilen yoğun duyguları tamamlayacak ve başka bir anlam kazandıracak nitelikte.
Bir sonraki durak olan Ertuğrul Koyu’nda yer alan Yahya Çavuş Şehitliği’nde savaştaki donanmaların çıkarma yaptıkları noktaların bir maketi bulunuyor.
- Piyade Alayı Şehitliği’ni ziyaret ettikten sonra görülecek olan nokta, Anzaklar’ın çıkarma yaptıkları ve her sene Anzak Törenleri’nin düzenlendiği Arı Burnu.
Arı Burnu’nun heybetli ve zor coğrafyasına tepede konumlanan seyir terasının denize dik uzanan engebeli yamaçlarından bakarak savaş zamanını zihinde canlandırmak insanı ürpertiyor.
En fazla şehit verdiğimiz alanlardan biri olan Conk Bayırı ve aradan 100 sene geçmiş olmasına rağmen ağaçların arasında yerleri hala belli olan savaşta kazılmış çukurlar, tümsekler, dere yatağının siperli konumundan dolayı yaralıların taşındığı orman içindeki yollar oldukça iz bırakan görüntüler arasında.
Zaferin 100. yılını ve şehitlerimizi anmak, vatan kavramını bir defa daha hissetmek için eğer hala gitmediyseniz birkaç saatlik bir tarih yolculuğu yapın. Yanınıza mutlaka iyi yazılmış bir tarih kitabı ya da bölgeyi iyi bilen bir rehber almayı ihmal etmeyin.
ŞEHİR DIŞI GÖRÜLECEK YERLER
Çanakkale, Şehitlikler ve Truva Antik Kenti dışında, çevresindeki sahil kasabaları ve Kazdağları’yla kendine hayran bırakan güzelliklere sahip. Zeytin ağaçlarının arasından kıyı boyunca uzayan yol Yeşilyurt Köyü’ne ulaştırıyor. Taş evlerin, minik sevimli kır kahvelerinin ve butik otellerin bulunduğu köy çok fazla rağbet görüyor.
Çetmihan Otel köydeki en çok bilinen ve sevilen butik otel adreslerinden.
Assos Antik Liman’a inen yol ise nefes kesici. Limandaki restoranların mezeleri akılda kalan türden.
Assos Antik Kenti ise bu büyüleyici manzaraya hakim bir konumda yer alıyor. Buradan çıkarılan eserlerin pek çoğu Çanakkale Arkeoloji Müzesi’nde görülebilir. Ayrıca Antik Liman’dan çıkınca Behramkale Köyü’nün otantik havasını da solumak gerek.
YEMEK
Çanakkale pek fazla mutfağı ile öne çıkan şehirlerimizden değil. Sahil kasabalarına gidildikçe ege otları ağırlıklı mezeler ve deniz ürünleri masalarda daha fazla yer almaya başlıyor. Ancak tabii ki Ezine Peyniri ve meşhur peynir tatlısından tatmadan hatta almadan dönmek olmaz. Kadir Yaşar, Babalık veya Çerkezoğlu Özen peynir tatlısının ustaları.
Nefis mezeleri ve deniz ürünleri ile Çanakkale ziyaretinin lezzet tamamlayıcısı Yalova Restoran, limanda yer alıyor. Limandaki alternatif adreslerden biri Cafe du Port ve limana yakın bir konumda yer alan Cafeka, modern ve rahat bir atmosfere sahip mekanlar arasında. Şehirde ağırlıklı olarak pastane ve börekçiler bulunuyor. Şehir merkezinin dışına çıkacak olursanız tepede konumlanan Hektor Şarap Evi manzarası ve sıcak iç dekorasyonu ile alternatif olabilir.
ALIŞVERİŞ
Çanakkale Türküsü’nde adı geçen Aynalı Çarşı’da çeşitli hediyelik eşyalar bulmak mümkün.
Ancak çok cazip ürünlere rastlayamayabilirsiniz. Ağırlıklı olarak ‘Çanakkale Geçilmez’ yazılı tabaklar ve Truva atı heykelcikleri bulunuyor. Barlar sokağında yer alan Kepenek Keramik ise, sevimli tasarımlara sahip bir seramik dükkanı.
Truva ve Assos antik şehirlerinin hediyelik eşya mağazalarında antik çağlardan esinlenilerek seramikten yapılan vazo, çanak gibi dekoratif objelerden de alınabilir. Zeytin, zeytinyağı ve adaçayı ise Yeşilyurt Köyü ve Behramkale’de en çok karşınıza çıkacak ürünler arasında.
OTELLER
Şehrin en büyük oteli olan Kolin (http://www.kolinhotel.com/), merkeze yakın bir semt olan Kepez’de yer alıyor. Ağırlıklı olarak büyük grupları ve yerli, yabancı misafirleri ağırlayan hareketli otelin deniz manzaralı rahat odaları şehrin en keyifli konaklama adreslerinden.Merkezde bulunan Artur Otel (http://www.hotelartur.com.tr/) ve Butik Hotel Des Entrangers (http://hoteldesetrangers.com.tr/) şehrin iyi otelleri arasında yer alıyor.
Seçil Sağlam
