KALİMNOS ADASI

Kalymnos – Maceraperestlerin ve Örümcek Adamların Adası

Bodrum yarımadasının Fener Burnundan sadece 10 mil uzaklıkta olan Kalimnos adasını 2018’de keşfetme şansımız oldu. Dağlık ve çorak bir ada olarak okuduğum için, bunca yıldır ziyaret listeme almadığım Kalymnos, nefis manzaraları, denize dik inen kayalar arasındaki minik minik koyları, kekik, adaçayı ve güveyotu kokuları saçan tepeleri ve yürüyüş patikaları, nefis balları, adım başı karşınıza çıkan keçileri, ve her köşe başındaki kayada ve tepe oyuklarında gördüğümüz tırmanışçıları ile şaşırttı bizi.

Evet ada dağlık bir ada, deniz kenarındaki köyler ve köyler arası yollar haricinde epey kurak bir görüntüsü var. Ancak heybetli dağların da farklı bir görsel güzelliği var.

Evet baktığınız her yer kaya. Fakat kaya deyip geçmeyin, dikkatlice baktığınızda her kayanın üzerinde bir dağcı karşınıza çıkıyor. Adanın bütün dağları ve tepelerinde imkansız yükseklikte ve diklikte, hatta ters eğimde ve oyuklarda dünyanın her yerinden gelen kaya tırmanışçılarına rastlıyorsunuz.

Normalde Yunan adalarında dik virajlı yollarda yol kenarında park edilmiş motorlar ve araçlar, aşağıda küçük gizli bakir bir plajı işaret eder. Ancak Kalymnos’ta tepenizdeki kayalıklara keçi gibi tutunmuş tırmanışçılar var demek.

Sanki keçilerin adası Kalymnos, keçilere özenen insanların adası haline gelmiş artık. Avusturalya, Almanya, Amerika ve dünyanın birçok farklı köşesinde ünlenen ada, tırmanışçılar sayesinde Nisan – Kasım arasında 8 ay boyunca ziyaret edildiği için, diğer Yunan adalarına göre çok daha uzun bir sezona sahip artık.

Bir zamanlar adalılar bu kayaların lanetleri olduğunu düşünürken, artık kayalarını bir lütuf ve nimet olarak görüyorlar.

Aslında Kalymnos yıllar önce sünger adası olarak ünlenmiş. Bu ada civarındaki denizlerden çıkarılan süngerler işlenerek dünyanın her yerine ihraç ediliyormuş. Ve adalıların refağı epey yerindeymiş. Ancak sünger dalışı yasaklandıktan sonra adaların geçim kaynağı ellerinden gitmiş. Ve bu dağlık adada yeni bir geçim kaynağı bulamadıkları için bir çok kişi adadan göçmüş ve fakirleşmiş ada. Ancak adanın doğal granit kayalıkları, oyukları ve dimdik tepelerinin kaya tırmanışı için elverişli olduğunu fark eden adalı gençler sayesinde 2000’li yılların başında yeniden ünlenmeye başlamış. Şimdi aktif, dinamik ve sportmen bir kitlenin yaz kış ziyaret ettiği ada, ister tırmanış rotaları, ister yürüyüş ve bisiklet rotaları ile sportmen bir tatili, veya nefis koylarındaki pırıl pırıl suları ile harika bir deniz tatili sunuyor. Tabii ki Yunan adalarının zamanda asılı kalmış nostaljik atmosferi, telaşsız ve rahat adalıların sıcak misafirperverliği ve denizden çıkan herşeyi yemeyi alışkanlık edinmiş Yunanlıların bizim damak zevkimizle örtüşen harika lezzetleri de yanında bonus oluyor.

Ada Ağustos aylarında bile çok kalabalık değil. Konaklama ve yemek fiyatları gayet uygun, plajlar ve sahiller nispeten sakin ve deniz tertemiz.

 

Ada Konumu ve Tarihi

Güneydoğu Ege’de Bodrum açıklarında Yunanistanın Dodocanese (12 Adalar) takımadaları arasında Kos ve Leros adalarının ortasında yer alan Kalymnos, Italyanca Calino, Türkçe Kilimli olarak da biliniyor. ,lk olarak Karyalılar tarafından yerleşimin kurulduğu tahmin edilen ada, 1310 yılında Rodos şövelyeleri ardından da Osmanlılar tarafından ele geçirilmiş. 1912-1947  yılları arasında İtalyanlar tarafından yönetilen ada, 1947’de Yunanistan’a bağlanmış. Etrafında yer alan Pserimos, Telendos, Kalolimnos ve Plati adacıkları ile Kalymnos yönetimine bağlı.

Sünger Geleneği

Dünyanın en tehlikeli mesleklerinden birisi olan sünger dalışçılığı, zamanında adaya hem büyük refah hem de acılar getirmiş. Nisan’da Paskalya sonrası yüzlerce kayık ile Kuzey Afrika kıyılarına doğru denize açılan dalışçılar Ekim’de geri dönermiş adaya. Normalde beyaz eşarp takan dalışçı eşleri bu dönemde siyah eşarplar bağlarmış başlarına. Adanın 20 kilisesi dönen her kayık için çanlarını çalmaya başlarmış. Ancak kayıklarda, denizdeki kayıpların habercisi olan yarıya inmiş bayraklar görülür ise, tüm kiliseler hüzünlü gongları çalarmış hep bir ağızdan yas için.  Dalışçılar sünger bulmak için denizin dibinde 70 metreye kadar dalarmış. Basıncı dengeleyen dalış kıyafetlerinin 1870’de kullanım’ı zorunlu kılınana kadar 800’den fazla dalışçı denizlerde ölmüş, 200’den fazlası da felç geçirmiş. Şu anda 80 kadar dalışçı mevcut. Ancak artık sünger dalışı yasak olduğu için deniz kabukları topluyorlar. Kalymnos’ta hala süngercilik önemli bir uğraş ve meslek. Çünkü dünyanın farklı yerlerinden gelen süngerleri ustalıkla işlemek ve yumuşak hale getirmek bir uzmanlık istiyor ve adalılar kuşaklar boyu süren gelenek sayesinde bu işi ustalıkla yapabiliyor. Sünger Dalışı tarihini merak ediyorsanız Denizci Müzesini ve Traditional Kalymnian House’u ziyaret edebilirsiniz.

 

Kalymnos Rotaları

Masouri, Myrties ve Melitsahas Köyleri

Telendos adasının tam karşısında yer alan Masouri, Myrties ve Melitsahas koylarında yer alan yerleşimler, adanın konaklamak, gün batımına nazır yemek yemek, sabah uyanınca kendinizi denizin sularına bırakmak, kasabalar arasında yürüyüşler yapmak için ideal köyler. Masouri aralarında en gelişmiş, dolayısı ile en kalabalık ve turistik olanı. Gece yatarken aşağıdaki barlardan gelen müzik seslerini duymak istemiyorsanız Myrties ve Melitsahas’ta konaklamayı tercih edebilirsiniz.

Ancak Telendos adasını fon yaparak arkasından batan güneşi izleyerek akşam yemeği yemek için Masouri’deki Aegean Taverna’da mutlaka bir akşam yemeği yemenizi tavsiye ediyoruz. Adanın en rafine ve sofistike yemekleri gerçekten bu tavenadaki ufacık mutfaktan çıkıyor. Menüde Mermizeli salatası, Saganaki, peynirli köz patlıcan, kavrulmuş ahtapot, ıstakolu sphagetti, buharda midye, ızgara ton balığı gibi tanıdık yemek isimleri görseniz de, sipariş verdikten sonra gelen her tabakta tavernanın yaratıcı dokunuşlarını ve lezzet farkını anlayacaksınız. Enfes manzaraya nazır gün batımını seyredebilmek için mutlaka önceden güzel bir masa ayırtmanızı da tavsiye ediyoruz.

Aegean Taverna’dan sonra Masouri’nin en meşhur restoranı, set sütündeki yüksek konumundan yine Telendos adasına ve gün batımına nazır Archipelagos Taverna.

Manzaralara nazır yeni nesil bir mutfak denemek isterseniz Masouri’den biraz kuzeye doğru ilerlediğinizde Thrimpi restoran, modern Dodocanese mutfağı sunan, kalabalıklardan uzak çok sevimli bir alternatif

Masouri’de daha geleneksel bir Yunan Tavernası havasındaysanız lokallerin favorisi olan Tsopanakos’a gidebilirsiniz.

Gün batımında manzaraya nazır souvlaki yemek isterseniz de On The Road Street Food’da masalara oturup ‘sokak lezzetleri’ akımını takip edebilirsiniz.

Myrties’de yemek yemek isterseniz Kouzina by the Sea denizin üzerinde keyifli ve rafine bir alternatif. Stalas veya Veranta tavernaları ise yine deniz kıyısında daha geleneksel seçenekler.

Melitsahas’ta tüm kalabalıklardan uzak yemek yemek isterseniz, Fountagio ve Anna’s aile işletmeleri olan lokal tavernalar.

Konaklama için en güzel alternatifler Myrties köyündeki Hotel Zephyros, Hotel Kalypso, Hotel Hermes ve Nefeli Rooms pansiyon.

Eğer Masouri’de konaklamak istiyorsanız: Hyperion Boutique Hotel, La Playa Boutique Apartments, Masouri Blue Hotel, Apollonia Suits, Carian Hotel, Studio & Villa Myrties doğru adresler.

Tatil köyü atmosferi seviyorsanız Masouri’den biraz kuzeye doğru ilerlediğinizde Elena Village adresiniz.

Kahvaltı, Plajlar ve Kokteyl:

Masouri’de yer alan Ethereal, Telendos adasına nazır modern bir sağlıklı kafe. Nefis kahveleri, taze meyve suları, fırından çıkan kruvasan ve tatlıları ile harika bir kahvaltı yapabilirsiniz.

Geleneksel bir kahvaltı için Vicky’s Café & Bakery Micky’s Bar gün batımına nazır bir kokteyl içmek için ideal.

Veliero Beach bar ve La Playa Masouri’de denize girmek için keyifli plaj kulüpleri.

Telendos Adası 

Masouri ve Myrtiesin tam karşısına denk gelen Telendos Adası motorlu araçların giremediği, sessiz sakin ufacık bir ada. Amacınız tam anlamı ile kafa dinlemek, ve etrafını yürüyebileceğiniz ufak bir adada deniz & güneş tatili yapmak, veya yürüyüşler ve tırmanışlar yapmak ise Kalymnos’a göre çok daha bakir olan bu adada kalabilirsiniz. Kalmasanız bile Myrties’ten yarım saatta bir kalkan, 10 dakikada karşıya ulaşan tekneler ile günü birlik ziyaret etmenizi. Dünya tatlısı rahat ve salaş bir balıkçı olan Kapsouli’de yemek yiyip, Paradise Beach’de denize girmenizi tavsiye ederiz.  Telendos Adası önerilerimizi www.yolculukterapisi.com/telendos yazımıda okuyabilirsiniz.

Arginonta, Kalamies ve Emporio Koyları

Masouri’den kuzeye doğru ilerlediğinizde sırası ile Arginonta, Kalamies ve Emporio köylerine ulaşacaksınız. Tamamen isole ufacık bir köyde konaklamak ve denize girmek istiyorsanız bu köyleri tercih edebilirsiniz. Arginonta’da Petra Boutique Homes konaklamak için, Katerina Taverna ise yemek yemek için doğru adres. Kalamies’de ‘Korsan koyu’ denize girmek için ideal, Exotic Ampeli taverna’da öğle yemeği için güzel bir adres. En kuzeyde yer alan Emporios karşısında Kalavros Adacığı sayesinde korunaklı ve dalgasız bir koy. Artistico Kafe ve deniz kenarındaki Kyano kafe mola için güzel alternatifler.

  

Palionissos Plajı

Imia adacığını karşısına kalan bu korunaklı koy, her daim sakin ve tertemiz sularında denize girmek, Ilgın ağaçları altındaki doğal gölgesinde uyumak, ağustos böcekleri eşliğinde güneşlenmek ve de gerçekten nefis lezzetler tatmak için en güzel koy. Bizim için koyun en keyifli dinlenme, kahve içme ve yemek yeme adresi, bir aile işletmesi olan Sakis Kantina plaj kulübesi oldu.

Ancak biraz daha doyurucu ve sofistike lezzetler arıyorsanız koyun sol yakasında azıcık tepede yer alan Illias’ın ağır ateşte pişen keçi eti meşhur. Sağ tarafta tepede yer alan Kalidonis Taverna ise koyun ve karşıdaki adacıkların manzarasını izleyerek yemek yemek için ideal.

 

Vathy ve Rina Koyu

Fiyordu andıran Rina Koyunun sahilinde yer alan Vathy, sessiz, sakin bir balıkçı köyü. Kano veya deniz bisikleti kiralayıp koyun içini veya civarlardaki küçük saklı koyları keşfedebilirsiniz. Köye ulaştığınız yol boyunca sağlı sollu limon meyve bahçeleri göreceksiniz. Bu bölge adanın en verimli bölgesi, Amfipetran Youth Club’dan limon reçelleri, marmelatları ve likörleri alabilirsiniz. Adanın en meşhur bal üreticisi olan Kopanezos ailesinin dükkanından da bal almayı unutmayın. Adanın doğal kekikleri ile beslenen arılarından üretilen bal gerçekten çok lezzetli.

Calini veya Aigaio Pelagos öğle yemeği için güzel tavernalar, Perivoli Cafe ise limanın ucunda bir denize dalıp çıktıktan sonra birşeyler içmek ve atıştırmak için ideal. Limanda yürürken Kalotino’s Lokmades’den taze lokma yiyebilirsiniz.

Bal almak için başka bir adres ise Vahti’den çıktıktan sonra Palisanissos’a doğru tepelerden devam eden yolda sağ kolda bal ve uzo üretip satan Nico’nun ufacık kulübesi.

 

Panormos, Plati Gialos, Linaria ve Kantouni

Tepede yer alan Panormos kasabası ve Plati Gialos, Linaria ve Kantouni kumsal plajları yine adanın kalabalık ve turistik bir bölgesi. Ancak adanın en önemli kezzet duraklarından birisi olan Mamouzelos Taverna Panormos’ta. Günlük taze balık ve deniz kabukluları ve ıstakozlu sphagettisi çok leziz. Eğer kalabalık ve canlı plajalrdan hoşlanıyorsanız Linaria’da Domus, Albus ve Rock & Blues plaj kulüplerine denize girmeye veya akşamüstü içkisine gidebilirsiniz.

Pothia

Adaya Feribot ile gittiyseniz, ilk karşılaşma noktanız adanın başkenti Pothia limanı ve şehri. Açıkçası fazla yapılaşma, kalabalık ve turistik işletmeler sebebi ile adanın en az sevdiğimiz bölgesi burası oldu. İki tepenin arasındaki vadiye ve tepelere bir amfi tiyatro gibi kurulmuş şehrin neo-klasik stildeki renkli taş evlerinin mimarisinde İtalyan etkileri göze çarpıyor.  1930’larda inşa edilmiş belediye binası, 1861’de inşaa edilmiş ana kilisesi Tinos’lu heykeltraş Yannoulis Chalepas’ın mermer templon şaheseri ve ikonaları ile görülmeye değer. Sahil boyunca uzanan tavernalar, kafeler, dükkanlar, barlar yüksek sesli müziği ve kalabalıkları ile epey turistik. Eğer vakit geçirmeniz gerekiyor ise Sfougaras Taverna’da ahtapot, deniz kabukları ve ıstakoz yiyebilirsiniz. Michalaras tatlıları -özellikle de galaktoboureko (şuruplu kremalı tart) ile meşhur bir kafe ve pastane.

Hora ve Kaleleri

Adanın eski başkenti olan Hora, Pothia manzaralı bir tepede yer alan Kırısoçher Kalesi kalıntıları ve 15.yy’da inşa edilmiş Hora Kalesi ile arkeoloji meraklıları için ilginç olabilir. Ayrıca Hora’dan Panormos’a giderken 5.yy’dan kalma Kudüslü İsa Kilisesi, mozaikleri, Apollo tapınağı ve Asclepios kalıntıları dagörmeye değer.

Ada Aktiviteleri

Tırmanış Rotaları: Kalymnos 3800’den fazla tırmanış rotası ile dünyanın en önemli kaya tırmanışı destinasyonu. Yeni başlayanlar için kolay ve güvenli seçeneklerden, en kıdemli ve usta tırmanışçıları bile zorlayan kayalara kadar birçok rota mevcut. Adada tırmanışı özel kılan faktör, nefis manzaralara nazır tırmanış yapıyor olmanız. Örümcek adam gibi tırmandığınız kayalarda ayaklarınızın altında muhteşem koylar, adacıklar ve tepeleri seyrederek güneşi batırmak gerçekten eşsiz bir deneyim. Adada onlarca tırmanış okulu mevcut. Hatta adanın farklı koylarında gittiğiniz restoranlarda size ücretsiz olarak tırmanış rehberliği hizmeti bile sunuyorlar. Ancak yeni başlayanlar için tavsiyemiz 1999’dan beri adaya gönül vermis usta tırmanışçı Aris Theodoropoulos’un okulu ile öğrenmeye başlamak. Usta tırmanışçılar ise yine Aris Theodoropoulos’un adadaki 3400’den fazla rotayı belirten Kalymnos Climbing Guidebook kitabını alabilir veya  www.climbkalymnos.com websitesini inceleyebilir.

Yürüyüş Rotaları: Adanın batısında yer alan Skalia köyünden sonra adanın doğu bölgesine doğru kıvrıla kıvrıla yükselip alçalan virajlı yolu takip ettiğinizde, etkileyici kıraç yamaçları ve kaya tırmanış rotalarını gözlerinizle görebiliyorsunuz. Karşınızda Bodrum, ve komuş Leros ve Lipsi adalarını görerek kekik ve adaçayı kokuları eşliğinde yapabileceğiniz bir çok yürüyüş rotası mevcut. Bir tanesi masmavi suları ile bakir ve ıssız Sykati koyuna inen yarım saatlik patika. Dönüşün dik ve uzun bir yürüyüş olduğunu hesaba katarak denize girmeye gidebilirsiniz.

Eğer gerçekten dayanıklı bir yürüyüşsever iseniz, Palionissos Plajından Vathi’ye uzanan muhteşem deniz manzaralarına nazır 3 saatlik yürüyüş ve tırmanış rotasını tavsiye ederiz.

 

Adanın doğusunda bir mağara içine inşaa edilmiş Panaghia Kyra Psili Manastırına, dik bir tırmanış rotasından 30 dakikada ulaşabilirsiniz. Bu kilisede Ağustos 15’de gerçekleşen Meryem Ana Yortusu kutlamaları gerçekten çok şenlikli ve etkileyici. Kantouni plajından denize paralel uzanan 45 dakikalık kolay bir yürüyüş rota ise Aghios Fotis şapeline giden patika.

Dalış Rotaları: Sünger dalışı için kuşaklar boyu deniz altı keşifleri yapan adalılar, tabii ki usta dalışcılar. Dalış yasakları olmayan adada dalış okulu ile birlikte koruma altındaki zengin deniz altı yaşamını, mağaraları, yarıkları ve batıkları keşfedebilirsiniz.

Nasıl Gidilir?

Kalymnos adasına Bodrum’dan feribotlar mevcut. Ayrıca Atina’dan  Kalymnos’a uçabilirsiniz.

 

Zeynep Atılgan Boneval