BALİ ADASI İZLENİMLERİ

 

 

CENNET BAHÇESİ BALİ

Uzun yıllardır Bali hayali ile yanıp tutuşuyordum. ‘Huzur Adası’, ‘Dünyanın Sabahı’, ‘Sevgi Adası’ sıfatları ile anılan Bali, hep çağırdı durdu beni. Ancak 2016 Mayısına kadar bir türlü fırsat olmadı Bali’ye gitmeye.

 

Bir yandan da son yıllarda adanın çok turistikleştiği, ruhunu kaybettiği, huzurunun bozulduğu yönünde o kadar çok yorum duymuştum ki, giderken çekiniyordum. Gençliğimden beri Bali’nin hayalini ‘doğal ve sade’ bir ada olarak kurmuştum. Sanki benim için Bali, sanat, sevgi, uyum ve şükran dolu, ‘özü bozulmamış’ bir yaşamın hüküm sürdüğü ütopik bir adaydı. Ve tüm bu yorumlar, hayalimde canlandırdığım Bali’yi bulamazsam diye korkutuyordu beni.

kintemani

İşte bu yüzden adanın konaklama ve keşif programını planlarken, özellikle sahillerden uzak durdum. Yüzbinlerce turistin deniz tatili için akın akın geldiği ve oralardaki kültürü bozduğu her yerde yazıyordu. Programımızı adanın iç kesimlerinde, nehir kenarları, dağlar, göller, pirinç tarlaları ve doğa içindeki tapınaklarında geçirecek şekilde düzenledim. Ubud’un Ayung nehrine dökülen yemyeşil teraslarına nazır güzel bir otelde konaklayacak şekilde rezervasyonumuzu yaptım.

IMG_0076

Masmavi gökyüzü, pamuk bulutlar, palmiyeler, bambular, hindistan cevizi, banyan ağaçları ve sarmaşıklar ile kaplı doğayla bütünleşmek için, yürüyüş ve bisiklet turları, gün doğumunda volkan tırmanışları gibi birçok programla doldurdum günlerimizi daha gitmeden.

 

‘Hayat siz planlar yaparken, başınıza gelenlerdir’ sözünü duymuşsunuzdur, işte Bali’ye gitmeden önce geçirdiğim bir bisiklet kazası sonucu sakatlanan dizim bana, ‘planlar rafa’ dedi. Ve ilk defa bir seyahati rölantide geçirmek zorunda kaldım.

IMG_9785

‘Herşeyde bir hayır vardır’ derler ya, bazen şanssızlık olarak gördüklerimiz, aslında en büyük şansımız olabiliyor. Mecburen hafifleyen programım sayesinde Bali’yi sindire sindire yaşamak mümkün oldu. Ve fark ettim ki zaten Bali telaşla, koştura koştura değil, yavaş yavaş, adım adım yaşanabilecek bir ada.

 

Zamanın yavaş aktığı, kimsenin acelesinin olmadığı, sakin, uyumlu ve yumuşak bir akışkanlığa sahip Bali, uzun gözlemler, derin sohbetler, her anın tadına varılan deneyimler ile ruhunuza işleyen bir ada.

pirinc tarlaları

Durmak,

tropik ormanların yemyeşil manzaralarında ulu ağaçları, topraktan ve duvarlardan fışkıran orkideleri, havuzlardaki nilüferleri uzun uzun seyretmek,

frangipani çiçeklerinin mis gibi kokuları ile ferahlamak,

nehrin sesini ve yağan yağmuru dinlemek,

özenle hazırladıkları sunuları dans eder gibi sunaklara yerleştiren kadınların yüzündeki huşu ifadelerini izlemek,

morning offering

tapınakların şiir gibi oyulmuş taş işçiliğini ve oyma ahşaplarını takdir etmek,

IMG_0423

rüzgar ile salınan pirinç başakları arasında oturup güneşi batırmak,

nehir kenarlarında, teraslarda ve tarlalarda manzaralara nazır yürüyüşler yaparken kaybolmak,

jati luwih 4

adeta bizimle konuşan kuşların sesleri ve yürüyüşe eşlik eden renkli benekli kelebeklerin coşkusunu içimizde hissetmek,

Bali’ye, kültürüne ve insanlarına saf bir sevgi ile yürekten bağlı rehberimiz Pari’nin hikayelerini ninni gibi dinlemek,

aracımızı kazalardan korumak için Pari’nin eşinin hazırladığı çiçekli sununun içindeki pirincin mayhoş kokusunu şükranla koklamak, 

IMG_0322

tarlalardan dönen kadınların başları üzerinde taşıdıkları koca çuvallara şaşıp kalmak,

ismini bile duymadığımız meyvelerden taze sıkılmış meyve karışımlarının tadına varmak,

aromatik baharatlarlar ile damak sürprizleri yaşamak, muz yapraklarına sarılı yepyeni lezzetleri tatmak,

sofra4

bir kafede oturup Balilerin ağır akan yaşamına şahit olmak,

içten gülümsemeleri ile yüreğimizde uyanan pırıltıyı hissetmek,

doğaya doymak, huzuru koklamak, dinginliği sindirmek…

IMG_0060

Kısacası 6 gün süren Bali keşiflerimiz, sadece bir ‘cennet bahçesi’ tanışıklığına değil, kendi içimizde sürpriz yolculuklara da vesile oldu.

Size tavsiyem Bali’ye boş beyaz bir sayfa ile gidin, ve adanın kendi fırça darbeleri ile onu boyanmasına izin verin.

 

 

 

 

 

 

 IMG_9639

DOĞASI VE RUHU İLE SİZİ SARIP SARMALAYAN BALİ

 

Muz yaprağının binbir çeşit yemeği sarıp sarmaladığı gibi, Bali’de sizi, gür ağaçları, rengarenk çiçekleri, yediveren meyveleri, pirinçleri, baharatları, kuşları, kelebekleri, nehirleri, şelaleleri, dağları, gölleri, okyanusu, güler yüzlü içten insanları ile, cömert ve şefkatli bir anne gibi sarıp sarmalıyor.

 

Bali’nin yemyeşil manzarlarına adımınızı atar atmaz ruhunuz ve bedeniniz huzur buluyor.

 

Bolluk ve bereketle kutsanmış bu adada doğaya ve doğala bu kadar yakın olmak, adeta insanın ruhunu hafifletiyor.

pirinc tarla3

Masmavi gökyüzü, pamuk bulutlar, palmiyeler, bambular, hindistan cevizi, banyan ağaçları ve sarmaşıklar ile kaplı terasları, adeta az sonra kanat çırparak süzülüp uçacakmışsınız gibi hissettiriyor size.

 

Rüya alemini andıran ada, sanki elinizden tutuyor, enfes manzaraları, yumuşak ve armonik sesleri, canlandırıcı kokuları, göz alıcı parlak renkleri, coşkulu çiçekleri, iştah açıcı eşsiz tatları, kibar, uysal ve sevecen insanları, saf ve içten enerjisi, dingin ve sakin ruhu ve kutsal bilgeliği ile sizi kucaklıyor.

 

Bali’de gerçek olamayacak bir rüya alemindeymiş gibi hissediyorsunuz…

IMG_0574

Her yerden fışkıran ağaçlar, çiçekler, meyveler, bitkileri ile efsanelerde anlatılan ‘cennetin bahçesi’ burası.

 

Sanki her an bir sarmaşığa tutunmuş Tarzan uçarak yanınıza gelecekmiş gibi bir hisse kapılıyorsunuz.

 

Gün doğumunda sabah sisleri ile dolan nehirler, vadiler ve dağların etekleri, buğulu bir günaydın diyor size…

kadinlar

Çiçekler ile bezenmiş sunuları tapınaklarına, kapı önlerine, sokaklara yerleştiren kadınların yaktıkları tütsü kokuları içinize doluyor…

 

Gün boyu gittiğiniz her yerde karşılaştığınız şükran ve tevazu, uyum ve yumuşaklık ruhunuzu tazeliyor…

IMG_0061

Bahçelerde ve dükkan önlerinde oynayan çocukların neşesi içinize yayılıyor…

 

Gamelan orkestraların iç gıcıklayıcı tınıları kulaklarınızda canlandırıcı titreşimler yaratıyor…

offering

Sokaklarda sevecenlik ve nezaketle ile şiir gibi hazırlanmış çiçekli sunular, kalbinize şefkat pırıltıları serpiyor…

 

Sürekli tanrılarını ve atalarını kutlayan ve onurlandıran, tevekkül ve tevazu sahibi Bali’lerin hiç bitmeyen seremonileri yüreğinize sabır aşılıyor…

hey

Suyun arındırıcı gücü, sanki hem bedeninizi hem de içinizi temizliyor, yağmur sanki saydamlaşan sizi yıkayıp toprağa katıyor ve yeniden doğuyorsunuz…

 

Bali’nin doğası ve enerjisi, yavaşlamanıza hatta durmanıza, yaşadıklarınızı idrak etmek için kendinize zaman ayrımanıza imkan tanıyor…

 

Huzuru içinize dalga dalga yayılıyor…

 

İşte böyle mistik bir gizeme sahip Bali adası.

 

bali2

 

 

nehir

CÖMERTLİKLE BEZENMİŞ BALİ 

Her yerden fışkıran yeşillikleri ile Bali’de adeta bir tropik rüyada hissediyorsunuz kendinizi… Akasyalar, ulu banyan ağaçları, hindistan cevizi, muz, mango, papaya, yılan, yıldız ve Jack gibi meyve ağaçları, çeşit çeşit palmiyeler, bambular, sarmaşıklar ile gözünüz ve gönlünüz yeşile doyuyor. Toprak ananın size kucak açtığını hissediyorsunuz.

nilufer

Bir de üzerine yüzlerce çeşit çiçek eklenince Bali adeta bir ‘cennet bahçesi’ne dönüşüyor. Rengarenk orkideler, frangipani çiçekleri, begonviller, nilüferler, yaseminler, japon gülleri, hibiskuslar, Atatürk çiçekleri, zakkumlar, güller, begonyalar, sardunyalar, ortancalar her yerde. Bahçeler, tapınaklar, caddeler ve hatta arabayla geçtiğiniz yol kenarları bile kırmızı, turuncu, pembe, sarı, beyaz, mor, fuşya renklere boyanmış.

IMG_0378

Tanrıları, doğaları, kendileri ve birbirleri ile barış içinde yaşayan, estetiği, güzelliği ve cömertliği en üstün değer sayan Bali’lerin yarattığı bahçeler, tapınaklar, evler, tarlalar ve sokakların hepsi hipnotize edici bir estetiğe sahip.

ubud tapınak

Ağaçlar, çiçekler, hayvanlar, yollar, heykeller, yani hem Tanrı’nın hem de kendilerinin yarattığı her şeyi kutsal gördükleri için, onlara kendilerine gösterdikleri özen ve ilgiyi gösteriyorlar. Banyan, palmiye, akasya ağaçları, tapınak ve sunak heykellerini saronglar ile sarıp sarmalıyorlar, kaldırımları renkli taşlardan çiçek, kaplumbağa, kutsal motifli krokalyalar süslüyorlar.

yer taslari

Bali’nin bahçeleri dünyanın ne güzel örnekleri olabilir. Her biri adeta birer botanikçiye dönüşmüş Baliler, evleri ile bahçelerini doğal bir geçiş ve akışkanlık sunacak şekilde, bitki ve çiçekler ile bezemekte usta.

IMG_0523

Tüm çiçeklerin kraliçesi ise ‘Yalancı Cennet Kuşu’

IMG_0175

Bali’de her sabah gün doğumunda tapınaklar, sunaklar, sokaklar, ev ve dükkan önleri, arabaların içleri, yapraklar, çiçekler, meyveler ve pirinçler ile hazırlanan sunular ile renkleniyor. Bali’liler gün boyu Tanrılara sevgi ve şükranlarını iletmek için sunular hazırlayıp koymaya devam ediyor, adım başı bir niyet & dua & şükran eseri görmek, sizin de ruhunuza & kalbinize cömertlik katıyor.

 

sofra

Renkli ve Çeşnili Sofralar

Binbir çeşit taze otlar, baharatlar, meyve ağaçları ve pirinç tarlaları bahşedilmiş bereketli Bali toprakları, rengarenk sofralar sunuyor.

 

Bali’de, doğanın cömertliği sayesinde, hayatınızda hiç görmediğiniz rambutan, durian, mangustan, langsat, aguaje, yıldız elması, bael, duku, noni, ekmek, yıldız, salak (yılan derisi) ve Jack meyveler tadıyorsunuz.

 

Kişniş, zerdeçal, zencefil, demirhindi, limon otu, ginseng, kimyon, karabiber, kakule, karanfil, tarçın gibi baharatlar ve kök otlar, renk renk chili biberleri ile hiç tatmadığınız lezzet kombinasyonları damaklarınızı şenlendiriyor.

sofra5

Ve tabii ki pirinç her sofranın ve yemeğin vazgeçilmezi.

 

Havanda dövülmüş kökler ve biberler, pirinçli deniz mahsülleri, tavuk ve et yemeklerinin baharatı, ekşisi ve acısı olurken, meyveler ise mayhoş tatlar katıyor.

 

Sofralarda kaynar su ile dolu çanağın üzerine oturtulan sepetler ise, içindeki yemekleri sıcacık tutuyor.

 

 

kapi

 

Hepsi bir yetenekle kutsanmış Bali’liler

 

Kültür ve geleneklerine son derece bağlı Bali’liler için ibadet ve sanat, ‘nefes almak’ gibi hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş.

 

Yaşadıkları her anı, Tanrılara ve tanrının yarattıklarına özen gösterme fırsatı olarak gören Bali’lilerin sanatla ilişkisini rehberimiz Pari çok güzel açıklıyor: ‘İster müzik çalmak, ahşap oymak, resim yapmak, taş işlemek, tarlada çalışmak olsun, ister yemek hazırlamak çocuklara bakmak olsun, her anki varolşumuzu, tanrılar için elimizden gelen en iyisini yaparak yaşamak bizim için ibadetin bir yolu.’

IMG_9860

Sanat eseri yaratmak da, bir nevi Tanrılara kendini kurban vermek gibi görülüyor.

 

Sanki her biri farklı bir yetenek ile kutsanmış adalıların kimi ressam, kimi taş veya gümüş ustası, kimi ahşap oymacısı, kimi batik ustası, kimi bir enstrüman çalıyor kimisi de geleneksel dansları icra ediyor.

IMG_9966

Sanat ve sanatçıya çok önem verilen adada, evlerde, dükkanlarda, pazarlarda, kafelerde, tapınaklarda doğal malzemelerden, harika tasarımlarda, sade ve yalın formlara sahip nadide el ürünleri ve mobilyalar görüyorsunuz. Ancak hiçbirisi solgun ve durgun değil, aksine canlı renkleri ile hayat dolular. Naif bir ruhla işlenmiş tüm mobilyalar, el işleri, tasarım ve sanat eserleri, ilkellikten çok uzak bir rafinelikte.

 mas village2

Ahşap oymacılığı Bali’nin milli sanatı olarak görülüyor. Ağaçların değeri ve önemi türlerine göre değişiyor. En güzel kokulu sandal ağacı ve manolya ağacı, Tanrı ve Tanrıça heykelleri yapmak için kullanılıyor. Tik ve Jack meyvesi evlerin inşasında makbul. Maun, gülibrişim, hibiscus, frangipani ve timsah ağacından ise oyma heykeller yapılıyor. Ahşap oymacılığı ile ünlenmiş Mas köyünün yol kenarlarında yer alan atölye ve galerilerde, ahşap ustalarını izleyip, nefis el işi ahşap heykeller, mobilayalar, kapılar alabiliyorsunuz. Mas köyünde ayrıca harika batik atölyeleri de var.

 

 

 IMG_0069

 

NE ZAMAN GİDİLİR?

Tropik iklime sahip Bali’de havanın yağmursuz ve rutubetsiz olduğu en güzel aylar. Haziran, Temmuz, Ağustos ayları. Mayıs ve Eylül ayları zaman zaman yağmurlara denk gelseniz de yaz yağmuru gibi gelip geçiyor, çoğunlukla hava açık ancak rutubetli. Ekim – Nisan arası ile sürekli yağışlı.

 

 

 

 

YOLCULUK TERAPİSİ BALİ YAZILARI

Bali izlenimleri www.yolculukterapisi.com/bali

Bali rotaları www.yolculukterapisi.com/balirotalari

Ubud izlenim, rota ve konaklama, yeme-içme, alışveriş rehberi www.yolculukterapisi.com/ubud

Bali’de Hinduizm inancı, tapınaklar, ritüeller, tarih www.yolculukterapisi.com/balihinduizm

Bali adası konaklama, yeme-içme, alışveriş rehberi www.yolculukterapisi.com/balirehberi

 

 

 

Zeynep Atılgan Boneval