ASTİPALYA (ASTYPALAIA) ADASI

 

 

Yunanlı arkadaşlarımız Lilly ve Sotiris ile 2012’de önce İstanbul’da tanışıp, Patmos, Atina ve İstanbul hattında karşılıklı gide gele pekiştirdik dostluğumuzu. İlk günden beri dillerinden düşmeyen Astipalya adasına gitmeyi – ne kadar zor olsa da – kafaya koymuştuk.

2016 yazında çeşitli feribot seferleri ile denizleri aşarak ulaştık Astipalya hayalimize. Ve zamanda asılı kalmış bu geleneksel aile adası, bugüne kadar gördüğümüz en bakir, en masum, en doğal ve en gerçek Yunan adası olarak bizim de kalbimizi fethetti. Öyle ki 2018 yılında Yunanlı arkadaşlarımızla buluşmak üzere tekrar adayı ziyaret ettik.

astipalya (52)

Çok şanslıydık, Yunanlı dostlarımızın 30 yıldır Astipalya’da evleri olan arkadaşları Ghislaine ve Yerassimos bize kucak açtı ve adanın en özgün ve en güzel noktalarını bize ilk geceden anlattılar. Yunanlılar da bizden farklı değil, tanıştıktan bir saat sonra sanki kırk yıllık ahbapmışız gibi rahattık birbirimiz ile. Misafire hesap ödetmeme geleneğinin uzantısı olarak, sofralarda hesap için cüzdan düellolarımız bile onlar ile aynı. 4 gün boyunca onların rehberliği ve zaman zaman misafirperverliği ile harika keşifler yapmamız mümkün oldu.

astipalya (78)

Hangi saatte, hangi açıdan olursa olsun bakmaya doyamadığınız manzaralar sunan tepe şehri Chora, ufukta masmavi bir deniz, inişli çıkışlı toprak yolların etrafına serpilmiş keçiler, rüzgarla salınan sapsarı otlar, mis gibi kokan yabani kekikler, uzun yollar katettikten sonra ulaştığınız ıssız bakir koylar, sahillerde eşi benzerine rastlamadığımız geometrik çizgili ve şekilli taşlar, ve tabii hiç susmayan Yunanlı aileler ile başka bir gezegendeydik sanki.

astipalya (81)

Kelebek şeklinde ufacık bir ada olan Astipalya’da, dere tepe düz giderken, dramatik boz kayalık tepeleri, kıraç ve vahşi doğası ile gerçekten de zaman zaman uzay üssü alfadaymışsınız hissi yaşatıyor.

Girintili çıkıntılı sahillerinde bir sürü ufacık saklı koy barındırıyor Astipalya. Tepede arabanızı park edip aşağıya biraz yürüdükten sonra, kayalar ile çevrili minik çakıl taşlı koylarda, pırıl pırıl sulara kendinizi bırakıp, saatlerce snorkel ile deniz altını seyredip, kıyıya vurmuş gri beyaz geometrik çizgili yası taşları toplayıp kendinize terapi yapabiliyorsunuz.

Şemsiye, şezlong, duş veya tesis olmayan bu yavru koylarda, bakirliğin tadını çıkartıp, deniz suyunun tuzunun derinize işlemesine izin verip, çakıl taşlarında yürüyerek hem cildinize hem de ayaklarınıza da terapi yapabiliyorsunuz bir yandan.

astipalya (39)

Bazen sessizliğin ve ıssızlığın tadını çıkartabiliyorsunuz bu koylarda. Ancak kimi zaman, hiç durmadan saatlerce konuşma alışkanlığında olan 8-12 kişilik Yunanlı aileleri, şemsiyeleri ve piknik sepetleri ile toplaşmış oluyor bu koylarda. Fakat öyle tatlı aileler ki, size çocukluğunuz hatırlatıyorlar. Ve Astipalya’da bol bol duyduğunuz Yunanca sizi rahatsız etmiyor bir şekilde.

Tabii ki tamamen ıssız ve terk edilmiş gibi değil koylar: Kaminakia Lindy’s Taverna, Schinontas’da Astifagia Taverna, Agia Konstantin’de Al Mare gibi restoranı, şezlong ve şemsiyesi olan birkaç harika koy da var Astipalia’da.

Yürüyüş, trekking ve kamp severler, denizle arasına hiçbirşey girmesin isteyenler, doğallık, samimiyet, gerçeklik, masumiyet ve ıssızlık arayanlar için Astipalya ideal bir ada diyebilirim.

astipalya (50)

ASTİPALYA ROTALARI

Haritadan bakınca bir kelebeğin şeklini andıran 18kilometre uzunluğundaki Astipalya (Astypalea) sanki Güney Ege’de gözlerden uzak bir köşeye saklanmış.

Dodecanese takım adalarının en kuzey batısında yer alan Astipalya, Kalymnos’a 3 saat, Paros’a 3.5 saat, Atina’ya 9 saat feribot, ya da Atina’dan 1 saat uçuş uzaklığında.

Biz en zorlu yollardan birisini seçip Bodrum’dan sabah Kos’a geçip, gece Kalymnos feribotuna binip, gece yarısı 02.30’da Astipalya’ya ulaştık.

Kapkaranlık liman önce bize ‘bu kadar da ıssız nasıl olur?’ dedirttikten sonra, 15 dakikalık araba yolculuğumuz sırasında, denize yansıyan ay ışıklarını seyrettikçe keyfimiz yerine geldi. Son virajı döndüğümüzde karşımızdaki kocaman tepenin üzerine tünemiş Chora kasabasının manzarası ise hiç beklemediğimiz bir anda nefesimizi kesti. Adanın en tepe noktasında kurulmuş kale ve eteklerindeki kasaba, gerçekten Santorini’yi aratmayacak manzaralar sunuyor.

astipalya1

En tepede Venedikliler döneminden kalma Ortaçağ kalesi ve üzerindeki iki bembeyaz heybetli kilise, altında kayalara tutunmuş beyaza boyalı küp küp evler, daracık sokaklarda mavi panjurlu pencerler, renkli ahşap kapılar, sokaklarda ve içiçe geçmiş teraslardaki sardunya, begonvil, yasemin, zakkumların renk cümbüşü, orjinal yel değirmenleri ile tepeden aşağıdaki balıkçı kasabasına kadar inen taraçalarda dizilmiş bu kasaba şirinliği, ile hem bakmaya ve hem de gezmeye doyamadığınız bir enstelasyon gibi gibi.

Aslında karakteristik yeldeğirmenleri ve evleri ile Dodecanese adaları yerine daha çok Cycladic mimariyi andırıyor Chora.

astipalya (83)

Chora’nın altında deniz kenarında yer alan Pera Gialos limanı ya da Scala, 400-500 basamak merdiven ile inebildiğiniz, koyun etrafına kafeler, restoranlar, oteller, dükkanlar, banka, ATM, süpermarketlerin sıralandığı bir sahil kasabası.

Limanda – bu ufacık adadan hiç beklenmeyecek – harika bir Arkeoloji Müzesi de yer alıyor. Miken dönemden Ortaçağ’a uzanan çömlek, kap, mücevher, madeni para, yazıt ve heykel gibi antik eserlerin sergilendiği müzede ufak bronz Afrodit heykeli epey enteresan.

astipalya (101)

Chora’da iken akşam mutlaka uğramanız gereken bir adres ise, eski bir yeldeğirmeninin içindeki kütüphane. Tüm duvarların kitaplar ile kaplı olduğu değirmenin sahibesi Stella, sizin mutlaka Türk olduğunuzu anlayacaktır. Kökleri Kapadokya’ya uzanan aile bağları sebebi ile Türkiye’ye özlem duyan ve Türkleri çok seven Stella, size Yunanca’dan çevrilmiş Türkçe kitapları ödünç verecek. Alın, okuyun ve birkaç gün sonra geri getirin, özellikle ‘12+1 Yalan’ kitabını tavsiye ederim.  Yaz kış Astipalyada yaşayan Stella ile ahbap olduk, kendisini özlemini duyduğu Kapadokya’ya gelmesi için ikna etmeye çalışıyorum gönderdiğim Yunanca Kapadokya kitapları ile.

Chora’da ziyaret edebileceğiniz iki keyifli butik ise Art in Pelago ve Aerino.

Aslında izole konumu ile gözlerden ve insanlardan uzak kalan ada, kendi yerli nüfusu ile yaz kış yaşayan bir ada. Ana geçim kaynağı hayvancılık ve balıkçılık. Kimi yerlerde limon ve üzüm bağları, mısır tarlaları, bostanlar görüyorsunuz ancak ada genel olarak kıraç. Keçilerin sayısı insanlardan fazla olabilir. Bu yüzden keçi peynirinde yoğurduğunda uzmanlaşmışlar. Mutlaka Chlori peynirini bir deneyin.

astipalya (104)

Kışları nüfusu 1000 kişi olan ada, yazları 5000 kişiye ulaşıyor. Ancak evi olan veya tatile gelen turistlerin %90’ı Yunanlı. Az sayıda İtalyan ve Fransız keşfetmiş bir de adayı. Ağustos ayı çok kalabalık oluyor diye şikayet eden arkadaşlarımıza 5000 kişinin hala ne kadar makul bir rakam olduğunu anlatamadık gitti. Sokaklarda nasıl adım atacak yer kalmadığını görmek için Alaçatı’ya davet ettik onları. Biz Temmuz’un ilk haftası gittiğimiz için sanıyorum adanın nüfusu en fazla 1200 kişiydi. Biz de onların sadece 50-60’ını gördük.

 

 

Plajlarda Deniz Keyfi ve Öğle Yemeği Adresleri

İnce ve yumuşak kum bulamadığınız adada, genelde koylar çakıl kum karışımı ya da kayalık. Ancak girintili çıkıntılı coğrafyası sebebi ile muhteşem bakir koylara ev sahipliği yapıyor.

 astipalya (33) 

Kaminakia Plajı

İki kayalık arasında derin bir koyda yer alan Kaminakia, bakirliği, vahşiliği, dramatik manzaraları, muhteşem geometrik desenli taşları, keçilerin çıngırak sesleri ve meelemeleri ile bizim için adanın tartışmasız en güzel plajı oldu. Burada yer alan Linda’s Taverna ise tartışmasız adanın en özgün restoranı. Ailecek yaz kış adada yaşayan hayvancılık ve tarım ile uğraşan sahipleri, kendi mahsüllerini Yunan geleneklerine göre en lezzetli şekilde pişirmeyi gerçekten çok iyi biliyor. Linda her daim orada ve sizinle ilgileniyor. Hepsi ev yapımı olan kakavia balık çorbası, chlori peyniri, kısık ve ağır ateşte pişmiş keçi, pougia peynrili turtası gerçekten enfes.

Snorkel yapmayı sevenler için koyun iki yanındaki kayalıklar arasında tatlı su mağaraları ve ıssız minicik plajlar harika keşifler sunuyor (Sahilde şezlong, şemsiye servisi var ancak duş yok, Chora’ya yarım saat uzaklıkta, toprak yoldan ulaşılıyor)

astipalya (34)

Vatses plajı

Kaminakia’ya benzeyen, yine kayalıkların arasında daha küçük bir çakıl plaj olan Vatses plajı da sessiz ve sakin deniz keyfi isteyenler için ideal. İyi yüzücüler Vatses’den bir zamanlar korsanların saklanma yeri olan Negro mağarasına yüzebilir. Sade bir plaj barı olan Vatses Beach Bar’da içecek ve hafif atıştırmalıklar bulabilirsiniz. (Sahilde şezlong, şemsiye servisi var ancak duş yok, Chora’ya yarım saat uzaklıkta, toprak yoldan ulaşılıyor)

astipalya (108)

Steno Plajı

Adanın kuzey ve güneyini çevreleyen denizin en dar bölümü olan Steno kumsalı denize girmek için başka keyifli ve pratik bir alternatif. Steno’da yer alan, basit bir kantine benzeyen Steno Taverna, aslında müthiş deniz mahsüllü makarnalar yapan bir aile işletmesi. Steno plajının diğer köşesinde 2018 yazında yeni nesil bir plaj kulübü ve restoran açıldı. (Chora’ya 15 dakika yarım saat uzaklıkta, asfalt yoldan ulaşılıyor)

astipalya (86)

Maltezana (Analipsi) – Schinontas Plajları

Geniş kumsallar olan Schinontas- Maltezana denize girmek için ideal olmasalar da mutlaka uğranması gereken lezzet durakları barındırıyorlar:

  • Astifagia restoranın geleneksel ve modern Yunan lezzetleri gerçekten nefis. Sahibi ve şefi olan Tanasis ile tanışın mutlaka. 9 ay Türk Hava Yolları uzak doğu seferlerinin baş şefi oldğunu öğrenince füzyon mutfağa nasıl bu kadar hakim olduğunu anlıyorsunuz. Size en güzel gizli koyların, yan adacıklara tekne ile sizi götürecek kaptanların, ve diğer en güzel restoranların bilgilerini, harita üzerinde yazarak, çizerek seve seve veriyor.

astipalya (92)

  • Adanın yeni nesil Yunan mutfağı temsilcisi olan Almira, Maltese’nin girişinde yer alıyor. Geleneksel deniz mahsüllerine getirdiği yeni yorumlar ile farklı lezzetler yakalamayı başaran Almira adalıların favorisi.
  • Eğer çok salaş ancak enfes pişmiş taze balık ve balık çorbası istiyorsanız Ilias & Irini’nin aile lokantasına gidin. Azıcık tepede yer alan lokantanın terasından manzara harika.

Maltezana plajına yakın bir mesafede çok iyi korunmuş antik Yunan hamamları yer alıyor. Banyoların burçlar ve mevsimleri tasvir eden mavi ve kırmızı-terracotta mozaikleri 5.yüzyıldan günümüze ulaşmış.

(Sahilde şezlong, şemsiye servisi ve duş var, Chora’ya yarım saat uzaklıkta, asfalt yoldan ulaşılıyor)

astipalya (32)

Agios Konstantinos Plajı

Chora’ya 7 kilometre uzaklıktaki Agios Konstantinos Plajı, geniş kumsalı, önünde muhteşem Chora manzaraları, arkasında ise ufacık Agios Konstantinos Kilisesi ile çok keyifli bir plaj alternatifi

  • Agios Konstantinos Taverna – geleneksel Yunan lezzetleri

astipalya (48)

  • Al Mare Cafe & Bar – Yeni nesil bir plaj kulübü ve kafe arayanlar için ideal.

(Sahilde şezlong, şemsiye servisi var, duş yok. Chora’ya 20 dakika yarım saat uzaklıkta, toprak yoldan ulaşılıyor)

astipalya (13) 

Livadi Plajı

Chora’nın hemen aşağısında yer alan Livadi plajı en korunaklı ve yakın oluşu sebebi ile ailelerin gözdesi bir plaj.

  • Denize girmek için şezlong ve şemsiye istiyorsanız: Livadi Beach Island Cafe & BarKrokodilos TavernaAstropelosAllegro Cafe‘nin şezlongları mevcut.  
  • Sahilde kumların üzerinde renkli sandalyeleri ile Krokodilos Taverna, geleneksel lezzetleri ile deniz kıyısında rahat ve samimi bir yemek için harika bir seçenek. Pancar salatası, ahtapotu, Choli peyniri gerçekten çok güzel.  Ara sokakta yer alan lokallerin favorisi olan Gerani ise Livadi’nin kantini haline gelmiş. Bu iki restoran da rezervasyon almıyor.astipalya (10)
  • Biraz daha sofistike bir yemek tercih ederseniz Astropelos Taverna’nın sahibesi Maria’nın ev yapımı Yunan lezzetleri nefis.
  • Livadi’nin buluşma yeri olan Allegro Cafe ise her daim lokaller ile dolu, kahve molası için ideal. 

 

astipalya (20)

Pera Gialos Plajı

Liman olmasına rağmen pırıl pırıl bir denize sahip Pera Gialos’un ufacık kumsal bir plajı var ve otelden çıkıp yürüyerek denize girmek isteyenler için ideal. Plajda şezlong ve şemsiyeler ve tavernalar yer alıyor.

astipalya

Adacıklar’a Tekne Turu

Çok rüzgarlı olmayan havalarda adanın güneyinde yer alan Ligno, Chondro, Agia Kiriaki, Koutsomyti, Kounoupi adacıklarına, Pera Gialos ve Matezana’dan kalkan günü birlik tekne turları ile gidebilirsiniz. Issız olan girintili çıkıntılı adacıklar, ufacık koylarında turkuaz suları ile muhteşem deniz keyfi sunuyor. Özellikle Kounoupi adasındaki dar boğaz ve Koutsomyti adasının güneyindeki koylar yüzmeye değer.

 

Kuzey Plajları

Genelde Ege’de kuzey rüzgarı olan Poyraz (Meltemi) estiği için kuzeyde bulunan koylar dalgalı ve çok rüzgarlı olabiliyor. Ancak güney rüzgarı olan Lodos estiğinde Vai, Psili Ammos kumsallarını, Pachia Ammos, Panormos, Agios Ioannis plajları denize girmek için doğru yöne bakan sahiller.

 

Vathi Balıkçı Kasabası

Yine kuzeyde yer alan Vathi balıkçı kasabası, Chora’ya 21 kilometre uzaklıkta adanın en izole sahili. Denize 50 metrelik dar bir boğaz ile açılan sığ bir gölet olduğu için Vathi, turkuaz renkli harika bir lagün görüntüsüne sahip.  Balıkçı barınağında yer alan yaşlı teyze Stavroula’nın Taverna’sı dillere destan. En geleneksel Yunan lezzetlerini burada bulabilirsiniz.

astipalya (109)

En güzel Issız Plajlar

Plakes: Steno – Maltezena arasında yer alan Plakes plajına otobüs durağının yanına park edip, 15 dakikalık bir yürüyüş ile ulaşıyorsunuz. Kayalıkların arasındaki daracık çakıl plaj gerçekten pırıl pırıl suları, deniz altı cevherleri ve manzaraları ile çok keyifli.

astipalya (67)

Ble Limanaki: Bizim için en özel ıssız plaj, sadece iki başımıza saatlerce yüzüp güneşlenebildiğimiz Ble Limanaki oldu. Maltezena’ya varınca, sağdaki toprak yoldan sapıp, yolun ortasında Ble Limanaki tabelasını görür görmez park edip, denizin tam aksine yürüdüğünüzde, tepenin ardından ufacık saklı cennet bir koy sizi bekliyor.

Karikli: Maltezana ve Skinondas’ı geçtikten sonra deniz kenarındaki toprak yoldan devam edip, taş anıtı görünce arayabayı park edip, az ileriledeki Karikli plajına da gidebilirsiniz.

Tzanaki: Livadi ile Agios Konstantinos arasında tepeden 15 dakika yürüyerek ulaştığınız Tzanaki plajı adanın çıplaklar plajı.

astipalya (106)

KAFE & BARLAR

CHORA MEYDANINDA

  • Meltemi Kafe
  • Notos Kafe
  • Kafenion (Lokal amcaların takıldığı Köy Kahvesi)
  • Kafeneio Karai
  • Castro Bar

astipalya (59)

 

 

RESTORANLAR

Nerede yerseniz yiyin ister salatanızın üzerinde isterseniz tek başına, mutlaka adaya özgü yumuşacık lokal peyniri Chlori’nin tadına bakın.

astipalya (57)

Pera Gialos Limanı

  • Aktis: Adanın en güzel manzalı, en şık, en cool ve en iyi restoranı Aktis.
  • Anti Kastro: Eskilerin Karlos olarak bildiği, 1970’lerden kalma bir aile işletmesi olan taverna, 2018’de yenilendi ve Anti Kastro ismini aldı. Muhteşem Chora ve kale manzarasına nazır, nostaljik bir atmosferde geleneksel lezzetleri tatmak için en doğru olan Anti Kastro’nun sahipleri koyun ve keçi yetiştiricileri olduğu için Chlori peyniri, etleri gerçekten çok lezzetli. Ancak biz en çok ahtapotunu sevdik
  • Maistrali: Kabak dolması, patlıcan salatası, ızgara karides, kalamar, dana pirzola, domates sosunda tavşan gibi lezzetler sunan limanda bir ara sokağa gizlenmiş şirin restoran.

Chora

  • Barbarossa: Chora meydanındaki 3 tavernanın en gözdesi. Mezeleri, salataları, souvlaki şiş etleri, kızarmış saganaki peyniri ve tatlıları gerçekten çok güzel. (Chora)

astipalya (105)

  • Agoni Grammi: Kabak dolması, patlıcan salatası, Grek salata, Chlori peyniri, souvlaki, dana pirzola gibi lezzetleri ile ‘Sevgiyle pişirilen anne yemekleri sloganı’ nın hakkını veren bir geleneksel şirin lokantası.
  • Archipelago: Gün batımında ve gece boyunca Chora ve kale manzarasına nazır nefis bir lokasyonda yer alan kafe, Dakos salatası, tost, lokal atıştırmalıklar, tatlılar ve içkiler için ideal bir adres.
  • Kafeneio Karai: Akşamüzeri gün batmadan önce yemyeşil ağaçların altında denize nazır meze ve ızgara ahtapot kalamar keyfi yapmak isterseniz doğru adres.
  • Ageri: En uygun fiyatlı taverna
  • Oea Bar: nefis müzikleri ile adanın en keyifli barı. Butterfly ise 2018’de açılan yeni bir gözde bar.

astipalya (19)

OTELLER

CHORA OTELLERİ

  • Andromeda Resort: Bizim konakladığımız Andromeda gerçekten adanın en çok tavsiye edebileceğim oteli. Hem en muhteşem Chora manzaralarına sahip, hem de sahibesinin ev yapımı yoğurtları, peynirleri, börek ve kekleri ile kahvaltıları nefis. Chora’nın tam karşı tepesinde olduğu için biraz merdiven inip çıkmak gerekiyor, ancak inanın sabah uyanınca ve gece yatarken gördüğünüz manzaralara değiyor.
  • Kallichoron Art Boutique Hotel
  • Provarma Studios
  • Venetico Luxury Suits
  • Anatoli Studios
  • Pansiyonlar: Akti Rooms, Karlos Rooms 

PERA GIALOS OTELLERİ

  • Chrysalis Boutique Hotel
  • Hotel Paradissos
  • Vithos Apart Hotel

 

CHORA İLE LİVADİ ARASINDA OTELLER

  • Pylaia Design Hotel – deniz manzaralı
  • Tholaria Design Hotel – deniz manzaralı
  • Fildisi Hotel – muhteşem Chora manzaraLI

 

LİVADİ SAHİLİ 

  • Oteller: Astypalea Villas, Filoxenia Studios, Mouras Resort, Mouras Apartments
  • Pansiyonlar: Karabo ve Kaloudis

 

MALTESE KOYU TEPELERİNDE

  • Castellano Village Hotel

 

 

Zeynep Atılgan Boneval